Ορισμός – Τι είναι ο βελονισμός;

Ο βελονισμός

 είναι μια φυσική μέθοδος θεραπείας που γίνεται με την τοποθέτηση πολύ λεπτών βελονών στο δέρμα.

Είναι μια θεραπευτική μέθοδος η οποία ξεκίνησε πριν 4000 χρόνια στην Κίνα. Γίνεται με την τοποθέτηση πολύ λεπτών βελονών στο δέρμα, σε κατάλληλα για την κάθε πάθηση σημεία.

Στη Δύση άρχισε να διαδίδεται πριν από 160 χρόνια περίπου και στην Ελλάδα από τη δεκαετία του 1970.

Πολύ σημαντικό για τη διάδοση του βελονισμού στη Δύση υπήρξε το διπλωματικό ταξίδι του προέδρου Νίξον το 1971 στη Κίνα. Ένα μέλος της δημοσιογραφικής αποστολής, ο αρχισυντάκτης των New York Times, James Reston ανέπτυξε οξεία σκωληκοειδίτιδα, χειρουργήθηκε και χρησιμοποιήθηκε ο βελονισμός ως μετεγχειρητική αναλγησία. Το γεγονός αυτό έκανε το γύρο του κόσμου. Αμερικανοί ιατροί επισκέφθηκαν την Κίνα, και παρακολούθησαν επεμβάσεις με βελονισμό.

Επιστημονική τεκμηρίωση του βελονισμού.

Ο βελονισμός στον Δυτικό κόσμο αναζητά τους τρόπους με τους οποίους λειτουργεί η μέθοδος μέσω της σύγχρονης επιστημονικής μεθοδολογίας και γνώσης και έχει πλέον πάψει να εξαρτάται από το μοντέλο της παραδοσιακής Κινέζικης θεραπευτικής. Τα τελευταία 65 χρόνια ερευνάται το θέμα του βελονισμού στα πιο σύγχρονα εργαστήρια νευροφυσιολογίας και βιοχημείας.

Διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για μία μέθοδο αντανακλαστικής θεραπείας, και όταν ερεθίζουμε με τις βελόνες ορισμένα σημεία του δέρματος, διοχετεύεται ένα μήνυμα που κατευθύνεται μέσω των νεύρων σε διάφορα νευρικά κέντρα.

Από την άποψη της νευροφυσιολογίας ο βελονισμός δρα με αναστολή στο σύστημα των νευρώνων, που λαμβάνουν μέρος στην αντίληψη του πόνου, με αποτέλεσμα την αναλγησία.

Σύμφωνα με τις νεότερες επιστημονικές έρευνες ο βελονισμός επιδρά εξισορροπητικά στο αυτόνομο νευρικό σύστημα (Συμπαθητικό – Παρασυμπαθητικό).

Σε κάθε ημιμόριο του σώματος υπάρχουν 365 σημεία βελονισμού.

Υπάρχουν σημεία τα οποία διεγείρουν και άλλα τα οποία δρουν κατευναστικά στη λειτουργία του Νευρικού Συστήματος. Διακρίνουμε 4 κατηγορίες σημείων:

1. Σημεία που έχουν μόνο τοπική δράση

2. Σημεία που έχουν πιο εκτεταμένη δράση

3. Σημεία με δράση σε όλο το σώμα

4. Σημεία που δρουν σε όλο το σώμα, αλλά συγχρόνως και στην ψυχική σφαίρα.

Αναλγησία με βελονισμό – Ενδογενή Οποιοειδή:

Από το 1975 υπάρχουν αξιοσημείωτες αποδείξεις ότι ο βελονισμός προκαλεί έκλυση εγκεφαλινών, ενδορφινών και σεροτονίνης από το νευρικό σύστημα.

Οι αναλγητικές αυτές ουσίες υπάρχουν φυσιολογικά στον ανθρώπινο οργανισμό. Το γεγονός της αυξημένης εκλύσεώς τους μετά από διέγερση με βελονισμό, είναι δυνατό να ερμηνεύσει την αναλγητική του επίδραση στη χειρουργική και σε ασθενείς με άσθμα ή κατάθλιψη.

Η εξέλιξη της τεχνικής του βελονισμού βασίστηκε στην μεγάλη σημασία της σωστής επιλογής, και του συνδυασμού των σημείων του δέρματος καθώς και στη παραμονή για 20-30 λεπτά της ώρας των βελονών στο δέρμα, για καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα.

Πονάει ο βελονισμός;

Η είσοδος των βελονών στο δέρμα είναι ανώδυνη.

Η είσοδος των πλέον εξελιγμένων τύπων βελόνας, γίνεται με οδηγό, ο οποίος είναι ένας λεπτός σωλήνας, που επιτρέπει την είσοδό τους στο απαιτούμενο βάθος. Επίσης η είσοδος γίνεται πολύ γρήγορα έτσι ώστε να διεγείρονται μόνο οι αισθητικοί υποδοχείς του δέρματος και όχι οι νευρικές ίνες που σχετίζονται με τον πόνο.

Οι βελόνες αυτές χρειάζεται να τονιστεί ότι έχουν πολύ μικρή διάμετρο, τόση ώστε μέσα στον αυλό μιας συνηθισμένης σύριγγας που χρησιμοποιείται για ενέσεις, χωρούν 10 –15 βελόνες βελονισμού. Οι βελόνες που χρησιμοποιούνται είναι αποστειρωμένες και μιας χρήσης.

Πόσες επισκέψεις βελονισμού χρειάζονται για τη θεραπεία;

Ο μέσος όρος επισκέψεων του ασθενούς είναι περίπου 12 -15 συνεδρίες ανάλογα με την πάθηση και τη χρονιότητα αυτής.

Η συχνότητα των συνεδριών γίνεται έχοντας απόσταση 2-5 ημερών μεταξύ τους, αν και ο γιατρός κρίνει ανάλογα με την κάθε περίπτωση.

Συνδυαστική θεραπεία βελονισμού – ωτοβελονισμού.

Στο ιατρείο για χρόνιες παθήσεις γίνεται συνδυασμός σωματικού βελονισμού τοπικά με ειδικές πολύ λεπτές (και συνεπώς ανώδυνες), αποστειρωμένες, μιας χρήσεως βελόνες, καθώς και ωτοβελονισμός σε ειδικά σημεία στο αυτί για την βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων.

Με τη μέθοδο του ωτοβελονισμού ο θεραπευόμενος είναι καλυμμένος στα μεσοδιαστήματα των συνεδριών καθώς έχει τη θεραπεία μαζί του εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο. Επίσης δίνονται ειδικές οδηγίες για την ενεργοποίηση των σημείων στο αυτί για την βελτίωση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας.

Διάρκεια θεραπείας Βελονισμού – ωτοβελονισμού.

Για να επιτευχθεί η δράση του βελονισμού – ωτοβελονισμού στις χρόνιες και υποτροπιάζουσες καταστάσεις απαιτείται μακροχρόνια θεραπεία και η βελτίωση επέρχεται σταδιακά. Απαιτούνται συνήθως 12-14 συνεδρίες με μεσοδιαστήματα 10-15 ημερών σε διάστημα 6-7 μηνών. Τα αποτελέσματα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι θεαματικά και διαρκούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Συνήθως απαιτείται για την επόμενη χρονιά άλλος ένας κύκλος συντήρησης των 5-7 συνεδριών για να εξασφαλιστεί η πλήρης απελευθέρωση του ασθενούς από τις υποτροπές.

Κόστος και Πλεονεκτήματα της συνδυαστικής θεραπείας.

Με το συνδυασμό των θεραπευτικών μεθόδων στο ιατρείο, το κόστος της θεραπείας επιμερίζεται σε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, πράγμα το οποίο την καθιστά και οικονομικά εφικτή ακόμα και σε περιόδους όπως αυτή που διανύουμε.

Αν εφαρμόζονταν μόνο σωματικός βελονισμός θα χρειαζόταν ο θεραπευόμενος να καταβάλει το αντίτιμο για 8 θεραπείες το μήνα ενώ με την μέθοδο που ακολουθείται στο ιατρείο χρειάζεται να καταβάλλει το αντίτιμο μόνο για 2 ανά μήνα.

Αν και τα αποτελέσματα και στις δύο μεθόδους είναι εξαιρετικά, υπάρχει μια υπεροχή του συνδυασμού βελονισμού – ωτοθεραπείας, καθώς σε χρόνιες παθήσεις είναι σημαντικό να δίνεται ο χρόνος στον οργανισμό να αποκατασταθεί.

Παθήσεις που θεραπεύονται με βελονισμό

Η μέθοδος του βελονισμού έχει εφαρμογή στις εξής παθήσεις:

Μια από τις πιο καλά ανταποκρινόμενες παθήσεις στην θεραπεία με βελονισμό είναι το αυχενικό σύνδρομο.  Ο όρος αποτελεί ουσιαστικά μια περιγραφή ενός συνόλου συμπτωμάτων, που εμφανίζονται στον αυχένα και την γύρω περιοχή όπως πόνος, δυσκαμψία, μουδιάσματα τα οποία προέρχονται από μια ποικιλία αιτιών.

Το συχνότερο αίτιο για την εμφάνιση αυχενικού συνδρόμου και πόνου στον αυχένα είναι η αυχενική δισκοκήλη.

Άλλα αίτια είναι:

σπασμός των μυών της περιοχής του αυχένα – από λανθασμένη στάση – ψύξη,

η μακροχρόνια λανθασμένη στάση του σώματος,

κακή χρήση υπολογιστή και κινητού,

λανθασμένη στάση παρακολούθησης τηλεόρασης,

λανθασμένη θέση στην εργασία,

ατυχήματα, κακώσεις από σπορ ή επαγγελματικές,

Αυχενικό σύνδρομο μπορεί να εμφανιστεί και μετά από τροχαία ατυχήματα (αναφέρεται 1000% πιθανότητα εμφάνισης αυχενικού συνδρόμου μετά από τροχαίο ατύχημα μετά την πάροδο 10 ετών από αυτό, όταν έχει υπάρξει έστω και μικρή κάκωση αυχένα σε κάποιες μελέτες) και

η αρθρίτιδα των αυχενικών σπονδύλων.

Φυσικά υπάρχουν και άλλα αίτια αλλά αυτά είναι τα πλεον συχνότερα.

Ο βελονισμός είναι μια μέθοδος που αντιμετωπίσει αντιμετωπίζει παθήσεις όλου του οργανισμού μέσω της ενεργοποίησης ειδικών σημείων σε διάφορες περιοχές του σώματος, με χρήση μικροβελόνας, laser, ηλεκτρικού ρεύματος, βοτάνων. Στο αυχενικό σύνδρομο η θεραπεία γίνεται συνήθως με χρήση μικροβελόνων τοπικά στα σημεία που εμφανίζεται πόνος και σε ειδικά σημεία στα χέρια και τα πόδια. Μπορεί να συνδυαστεί με ωτοβελονισμό – ωτοθεραπεία, θεραπευτική διατροφή, Ελληνικά βότανα, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε θεραπευόμενου.

Για το αυχενικό σύνδρομο παρουσιάζει εξαιρετικά υψηλά ποσοστά επιτυχίας, φτάνοντας σε 82 – 89%  αντιμετώπισης του πόνου στον αυχένα και των άλλων συμπτωμάτων.

Άλλες ενδείξεις του βελονισμού:

  • Σε ψυχοσωματικές παθήσεις, όπως: σε γαστρίτιδες, έλκη στομάχου, κολίτιδες, άσθμα, σε αϋπνίες, σε δυσκοιλιότητα, σε καταστάσεις άγχους, σεξουαλικές διαταραχές, σε αλλεργία, αλλεργικό συνάχι, παχυσαρκία.
  • Σε νευρολογικές, δερματικές, αναπνευστικές παθήσεις, όπως: σε παραλύσεις και παρέσεις άνω και κάτω άκρων μετά από ημιπληγία, σε παρέσεις του προσωπικού, σε ιλίγγους, σε ορισμένες δερματικές παθήσεις όπως π.χ. σε ακμή, σε έκζεμα, σε εμβοές ώτων, ιγμορίτιδα κ.α.

Ο βελονισμός μπορεί να γίνει και με ακτίνες Laser, οπότε χρησιμοποιείται κυρίως σε δερματικές παθήσεις και στην παιδιατρική.

Με χρήση ηλεκτικού ρεύματος – ηλεκτροβελονισμός χρησιμοποιείται για θεραπεία παραλύσεων από ημιπληγίες, καθώς και για αναισθησία δημιουργώντας υπαλγησία (μείωση του πόνου – αναισθησία).

Ο μαγνητοβελονιομός και η Μόξα χρησιμοποιούνται σε αρθριτικούς πόνους.

Αποτελέσματα της θεραπείας με βελονισμό.

Τα μόνιμα αποτελέσματα της θεραπείας με βελονισμό έχουν παρατηρηθεί σε ποσοστό 75-92% των ασθενών, ανάλογα βέβαια με το είδος και την χρονιότητα της πάθησης.

Ιδιαίτερα χρειάζεται να τονισθεί ότι ο βελονισμός καθώς είναι μια φυσική μέθοδος θεραπείας, συμβάλλει κατά της πολυφαρμακίας και είναι χωρίς σοβαρές παρενέργειες, εφόσον γίνεται απο έμπειρο και κατάλληλα εκπαιδευμένο στην μέθοδο ιατρό.

Η αποτελεσματικότητα του Βελονισμού στην αντιμετώπιση του οξέος και χρόνιου πόνου είναι διεθνώς αναγνωρισμένη από πολλές πανεπιστημιακές σχολές και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Βιβλιογραφία

  1. Man F. Acupuncture the ancient Chinese art of healing 2nd Eds. William Heinemann Medical Books Ltd; 1971.
  2. Kawakita K, Shinbara H, Imai K, Fukuda F, Yano T, Kuriyama K. How do acupuncture and moxibustion act? – Focusing on the progress in Japanese acupuncture research- J Pharmacol Sci. 2006;100:443–459. doi: 10.1254/jphs.CRJ06004X. [PubMed] [Cross Ref]
  3. Research Group of Acupuncture Anesthesia. Effect of acupuncture on pain threshold of human skin. Chin Med J. 1973;3:l51–158.
  4. MacPherson H, Hammerschlag R, Lewith G, Schnyer R. Acupuncture research strategies for establishing an evidence base. Churchill Livingstone Elsevier; 2007.
  5. Bing Z, Villanueva L, Le Bars D. Acupuncture-evoked responses of subnucleus reticularis dorsalis neurons in the rat medulla. Neuroscience. 1991;44:693–703. doi: 10.1016/0306-4522(91)90088-6. [PubMed] [Cross Ref]
  6. Bouhassira D, Le Bars D, Villanueva L. Heterotopic activation of A delta and C fibres triggers inhibition of trigeminal and spinal convergent neurons in the rat. J Physiol. 1987;389:301–317. [PMC free article] [PubMed]
  7. Kawakita K. Polymoda1 receptor hypothesis on the peripheral mechanisms of acupuncture and moxibustion. Am J Acupunct. 1993;21:331–338.
  8. Melzack R, Stillwell DM, Fox EJ. Trigger points and acupuncture points for pain: correlations and implications. Pain. 1977;3:3–23. doi: 10.1016/0304-3959(77)90032-X. [PubMed] [Cross Ref]
  9. Cummings M. Modellvorhaben Akupunktur–a summary of the ART, ARC and GERAC trials. Acupunct Med. 2009;27:26–30. doi: 10.1136/aim.2008.000281. [PubMed] [Cross Ref]
  10. Lee JH, Choi TY, Lee MS, Lee H, Shin BC, Lee H. Acupuncture for acute low back pain: a systematic review. Clin J Pain. 2013;29:172–185. doi: 10.1097/AJP.0b013e31824909f9. [PubMed] [Cross Ref]
  11. Furlan AD, Yazdi F, Tsertsvadze A, Gross A, Van TM, Santaguida L, Gagnier J, Ammendolia C, Dryden T, Doucette S, Skidmore B, Daniel R, Ostermann T, Tsouros S. A systematic review and meta-analysis of efficacy, cost-effectiveness, and safety of selected complementary and alternative medicine for neck and low-back pain. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:ID 953139.21. [PMC free article] [PubMed]
  12. Manheimer E, Cheng K, Linde K, Lao LX, Yoo JH, Wieland S, van der Windt D, Berman BM, Bouter LM. Acupuncture for peripheral joint osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev. 2010. doi:10.1002/14651858.CD001977.pub2. [PMC free article] [PubMed]
  13. Haake M, Muller HH, Schade-Brittinger C, Basler HD, Schafer H, Maier C, Endres HG, Trampisch HJ, Molsberger A. German acupuncture trials (GERAC) for chronic low back pain: randomized, multicenter, blinded, parallel-group trial with 3 groups. Arch Intern Med. 2007;167:1892–1898. doi: 10.1001/Archinte.167.17.1892. [PubMed] [Cross Ref]
  14. Cherkin DC, Sherman KJ, Avins AL, Erro JH, Ichikawa L, Barlow WE, Delaney K, Hawkes R, Hamilton L, Pressman A, Khalsa PS, Deyo RA. A randomized trial comparing acupuncture, simulated acupuncture, and usual care for chronic low back pain. Arch Intern Med. 2009;169:858–866. doi: 10.1001/archinternmed.2009.65. [PMC free article] [PubMed] [Cross Ref]
  15. Yamashita H, Tsukayama H. Safety of acupuncture practice in Japan: patient reactions, therapist negligence and error reduction strategies. Evid Based Complement Alternat Med. 2008;5:391–398. doi: 10.1093/ecam/nem086. [PMC free article] [PubMed] [Cross Ref]
  16. Zhang ZJ, Chen HY, Yip KC, Ng R, Wong VT. The effectiveness and safety of acupuncture therapy in depressive disorders: systematic review and meta- analysis. J Affect Disord. 2010;124:9–21. doi: 10.1016/j.jad.2009.07.005. [PubMed] [Cross Ref]
  17. Pilkington K, Kirkwood G, Rampes H, Cummings M, Richardson J. Acupuncture for anxiety and anxiety disorders–a systematic literature review. Acupunct Med. 2007;25:1–10. doi: 10.1136/aim.25.1-2.1. [PubMed] [Cross Ref]
  18. Kim YD, Heo I, Shin BC, Crawford C, Kang HW, Lim JH. Acupuncture for posttraumatic stress disorder: a systematic review of randomized controlled trials and prospective clinical trials. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;2013:ID 615857. [PMC free article] [PubMed]
  19. Kenji Kawakita and Kaoru Okada: Acupuncture therapy mechanism of action  efficacy  and safety: a potential intervention for psychogenic disorders?. Biopsychosoc Med. 2014; 8: 4.  Published online 2014 Jan 20. doi:  1186/1751-0759-8-4 PMCID: PMC3996195
  20. Keown D. The Spark in the Machine: How the Science of Acupuncture Explains the Mysteries of Western Medicine. Philadelphia: Kingsley; 2014
  21. Anderson B, Nielsen A, McKee D, Jeffres A, Kligler B. Acupuncture and heart rate variability: a systems level approach to understanding mechanism. Explore (NY) 2012;8(2):99–106. doi: 10.1016/j.explore.2011.12.002. [PubMed] [Cross Ref]