Ορισμός – Περιγραφή

Ο βελονισμός

 είναι μια φυσική μέθοδος θεραπείας που γίνεται με την τοποθέτηση πολύ λεπτών βελονών στο δέρμα.

Είναι μια θεραπευτική μέθοδος η οποία ξεκίνησε πριν 4000 χρόνια στην Κίνα. Γίνεται με την τοποθέτηση πολύ λεπτών βελονών στο δέρμα, σε κατάλληλα για την κάθε πάθηση σημεία.

Στη Δύση άρχισε να διαδίδεται πριν από 160 χρόνια περίπου και στην Ελλάδα από τη δεκαετία του 1970.

Πολύ σημαντικό για τη διάδοση του βελονισμού στη Δύση υπήρξε το διπλωματικό ταξίδι του προέδρου Νίξον το 1971 στη Κίνα. Ένα μέλος της δημοσιογραφικής αποστολής, ο αρχισυντάκτης των New York Times, James Reston ανέπτυξε οξεία σκωληκοειδίτιδα, χειρουργήθηκε και χρησιμοποιήθηκε ο βελονισμός ως μετεγχειρητική αναλγησία. Το γεγονός αυτό έκανε το γύρο του κόσμου. Αμερικανοί ιατροί επισκέφθηκαν την Κίνα, και παρακολούθησαν επεμβάσεις με βελονισμό.

Επιστημονική τεκμηρίωση.

Ο βελονισμός στον Δυτικό κόσμο αναζητά τους τρόπους με τους οποίους λειτουργεί η μέθοδος μέσω της σύγχρονης επιστημονικής μεθοδολογίας και γνώσης και έχει πλέον πάψει να εξαρτάται από το μοντέλο της παραδοσιακής Κινέζικης θεραπευτικής. Τα τελευταία 65 χρόνια ερευνάται το θέμα του βελονισμού στα πιο σύγχρονα εργαστήρια νευροφυσιολογίας και βιοχημείας.

Διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για μία μέθοδο αντανακλαστικής θεραπείας, και όταν ερεθίζουμε με τις βελόνες ορισμένα σημεία του δέρματος, διοχετεύεται ένα μήνυμα που κατευθύνεται μέσω των νεύρων σε διάφορα νευρικά κέντρα.

Από την άποψη της νευροφυσιολογίας ο βελονισμός δρα με αναστολή στο σύστημα των νευρώνων, που λαμβάνουν μέρος στην αντίληψη του πόνου, με αποτέλεσμα την αναλγησία.

Σύμφωνα με τις νεότερες επιστημονικές έρευνες ο βελονισμός επιδρά εξισορροπητικά στο αυτόνομο νευρικό σύστημα (Συμπαθητικό – Παρασυμπαθητικό).

Σε κάθε ημιμόριο του σώματος υπάρχουν 365 σημεία βελονισμού.

Υπάρχουν σημεία τα οποία διεγείρουν και άλλα τα οποία δρουν κατευναστικά στη λειτουργία του Νευρικού Συστήματος. Διακρίνουμε 4 κατηγορίες σημείων:

1. Σημεία που έχουν μόνο τοπική δράση

2. Σημεία που έχουν πιο εκτεταμένη δράση

3. Σημεία με δράση σε όλο το σώμα

4. Σημεία που δρουν σε όλο το σώμα, αλλά συγχρόνως και στην ψυχική σφαίρα.
Αναλγησία με βελονισμό – Ενδογενή Οποιοειδή:

Από το 1975 υπάρχουν αξιοσημείωτες αποδείξεις ότι ο βελονισμός προκαλεί έκλυση εγκεφαλινών, ενδορφινών και σεροτονίνης από το νευρικό σύστημα.

Οι αναλγητικές αυτές ουσίες υπάρχουν φυσιολογικά στον ανθρώπινο οργανισμό. Το γεγονός της αυξημένης εκλύσεώς τους μετά από διέγερση με βελονισμό, είναι δυνατό να ερμηνεύσει την αναλγητική του επίδραση στη χειρουργική και σε ασθενείς με άσθμα ή κατάθλιψη.

Η εξέλιξη της τεχνικής του βελονισμού βασίστηκε στην μεγάλη σημασία της σωστής επιλογής, και του συνδυασμού των σημείων του δέρματος καθώς και στη παραμονή για 20-30 λεπτά της ώρας των βελονών στο δέρμα, για καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα.

Οι βελόνες που χρησιμοποιούνται είναι αποστειρωμένες και μιας χρήσης.

Η είσοδος των βελονών στο δέρμα είναι ανώδυνη.

Η είσοδος των πλέον εξελιγμένων τύπων βελόνας, γίνεται με οδηγό, ο οποίος είναι ένας λεπτός σωλήνας, που επιτρέπει την είσοδό τους στο απαιτούμενο βάθος. Επίσης η είσοδος γίνεται πολύ γρήγορα έτσι ώστε να διεγείρονται μόνο οι αισθητικοί υποδοχείς του δέρματος και όχι οι νευρικές ίνες που σχετίζονται με τον πόνο.

Οι βελόνες αυτές χρειάζεται να τονιστεί ότι έχουν πολύ μικρή διάμετρο, τόση ώστε μέσα στον αυλό μιας συνηθισμένης σύριγγας που χρησιμοποιείται για ενέσεις, χωρούν 10 –15 βελόνες βελονισμού.

Ο μέσος όρος επισκέψεων του ασθενούς είναι περίπου 12 -15 συνεδρίες ανάλογα με την πάθηση και τη χρονιότητα αυτής.

Η συχνότητα των συνεδριών γίνεται έχοντας απόσταση 2-5 ημερών μεταξύ τους, αν και ο γιατρός κρίνει ανάλογα με την κάθε περίπτωση.

Παθήσεις που θεραπεύονται με βελονισμό

Η μέθοδος του βελονισμού έχει εφαρμογή στις εξής παθήσεις:

  1. Σε πόνους, όπως: πονοκεφάλους, ημικρανίες, ισχιαλγίες, οσφυαλγίες, πόνους από σπονδυλοαρθρίτιδες, πόνους στις αρθρώσεις (ώμου, αγκώνα, χειρός, γόνατος, κ.τ.λ), νευραλγίες του τριδύμου, πόνους ρευματικής οστεοαρθρίτιδας, πόνους από αυχενικό σύνδρομο, πόνους κατά την περίοδο, κ.α.
  2. Σε ψυχοσωματικές παθήσεις, όπως: σε γαστρίτιδες, έλκη στομάχου, κολίτιδες, άσθμα, σε αϋπνίες, σε δυσκοιλιότητα, σε καταστάσεις άγχους, σεξουαλικές διαταραχές, σε αλλεργία, αλλεργικό συνάχι, παχυσαρκία.
  3. Σε διάφορες άλλες παθήσεις, όπως: σε παραλύσεις και παρέσεις άνω και κάτω άκρων μετά από ημιπληγία, σε παρέσεις του προσωπικού, σε ιλίγγους, σε ορισμένες δερματικές παθήσεις όπως π.χ. σε ακμή, σε έκζεμα, σε διαταραχές αιμάτωσης των άκρων, σε εμβοές ώτων κ.α.

Ο βελονισμός μπορεί να γίνει και με ακτίνες Laser, οπότε χρησιμοποιείται κυρίως σε δερματικές παθήσεις και στην παιδιατρική.

Με χρήση ηλεκτικού ρεύματος – ηλεκτροβελονισμός χρησιμοποιείται για θεραπεία παραλύσεων από ημιπληγίες, καθώς και για αναισθησία δημιουργώντας υπαλγησία (μείωση του πόνου – αναισθησία).

Ο μαγνητοβελονιομός και η Μόξα χρησιμοποιούνται σε αρθριτικούς πόνους.

Θεραπεία – Αποτελέσματα

Τα μόνιμα αποτελέσματα της θεραπείας με βελονισμό έχουν παρατηρηθεί σε ποσοστό 75-87% των ασθενών, ανάλογα βέβαια με το είδος και την χρονιότητα της πάθησης.

Ιδιαίτερα χρειάζεται να τονισθεί ότι ο βελονισμός καθώς είναι μια φυσική μέθοδος θεραπείας, συμβάλλει κατά της πολυφαρμακίας και είναι χωρίς σοβαρές παρενέργειες, εφόσον γίνεται απο έμπειρο και κατάλληλα εκπαιδευμένο στην μέθοδο ιατρό.

Η αποτελεσματικότητα του Βελονισμού στην αντιμετώπιση του οξέος και χρόνιου πόνου είναι διεθνώς αναγνωρισμένη από πολλές πανεπιστημιακές σχολές και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Βιβλιογραφία

  1. Man F. Acupuncture the ancient Chinese art of healing 2nd Eds. William Heinemann Medical Books Ltd; 1971.
  2. Kawakita K, Shinbara H, Imai K, Fukuda F, Yano T, Kuriyama K. How do acupuncture and moxibustion act? – Focusing on the progress in Japanese acupuncture research- J Pharmacol Sci. 2006;100:443–459. doi: 10.1254/jphs.CRJ06004X. [PubMed] [Cross Ref]
  3. Research Group of Acupuncture Anesthesia. Effect of acupuncture on pain threshold of human skin. Chin Med J. 1973;3:l51–158.
  4. MacPherson H, Hammerschlag R, Lewith G, Schnyer R. Acupuncture research strategies for establishing an evidence base. Churchill Livingstone Elsevier; 2007.
  5. Bing Z, Villanueva L, Le Bars D. Acupuncture-evoked responses of subnucleus reticularis dorsalis neurons in the rat medulla. Neuroscience. 1991;44:693–703. doi: 10.1016/0306-4522(91)90088-6. [PubMed] [Cross Ref]
  6. Bouhassira D, Le Bars D, Villanueva L. Heterotopic activation of A delta and C fibres triggers inhibition of trigeminal and spinal convergent neurons in the rat. J Physiol. 1987;389:301–317. [PMC free article] [PubMed]
  7. Kawakita K. Polymoda1 receptor hypothesis on the peripheral mechanisms of acupuncture and moxibustion. Am J Acupunct. 1993;21:331–338.
  8. Melzack R, Stillwell DM, Fox EJ. Trigger points and acupuncture points for pain: correlations and implications. Pain. 1977;3:3–23. doi: 10.1016/0304-3959(77)90032-X. [PubMed] [Cross Ref]
  9. Cummings M. Modellvorhaben Akupunktur–a summary of the ART, ARC and GERAC trials. Acupunct Med. 2009;27:26–30. doi: 10.1136/aim.2008.000281. [PubMed] [Cross Ref]
  10. Lee JH, Choi TY, Lee MS, Lee H, Shin BC, Lee H. Acupuncture for acute low back pain: a systematic review. Clin J Pain. 2013;29:172–185. doi: 10.1097/AJP.0b013e31824909f9. [PubMed] [Cross Ref]
  11. Furlan AD, Yazdi F, Tsertsvadze A, Gross A, Van TM, Santaguida L, Gagnier J, Ammendolia C, Dryden T, Doucette S, Skidmore B, Daniel R, Ostermann T, Tsouros S. A systematic review and meta-analysis of efficacy, cost-effectiveness, and safety of selected complementary and alternative medicine for neck and low-back pain. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:ID 953139.21. [PMC free article] [PubMed]
  12. Manheimer E, Cheng K, Linde K, Lao LX, Yoo JH, Wieland S, van der Windt D, Berman BM, Bouter LM. Acupuncture for peripheral joint osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev. 2010. doi:10.1002/14651858.CD001977.pub2. [PMC free article] [PubMed]
  13. Haake M, Muller HH, Schade-Brittinger C, Basler HD, Schafer H, Maier C, Endres HG, Trampisch HJ, Molsberger A. German acupuncture trials (GERAC) for chronic low back pain: randomized, multicenter, blinded, parallel-group trial with 3 groups. Arch Intern Med. 2007;167:1892–1898. doi: 10.1001/Archinte.167.17.1892. [PubMed] [Cross Ref]
  14. Cherkin DC, Sherman KJ, Avins AL, Erro JH, Ichikawa L, Barlow WE, Delaney K, Hawkes R, Hamilton L, Pressman A, Khalsa PS, Deyo RA. A randomized trial comparing acupuncture, simulated acupuncture, and usual care for chronic low back pain. Arch Intern Med. 2009;169:858–866. doi: 10.1001/archinternmed.2009.65. [PMC free article] [PubMed] [Cross Ref]
  15. Yamashita H, Tsukayama H. Safety of acupuncture practice in Japan: patient reactions, therapist negligence and error reduction strategies. Evid Based Complement Alternat Med. 2008;5:391–398. doi: 10.1093/ecam/nem086. [PMC free article] [PubMed] [Cross Ref]
  16. Zhang ZJ, Chen HY, Yip KC, Ng R, Wong VT. The effectiveness and safety of acupuncture therapy in depressive disorders: systematic review and meta- analysis. J Affect Disord. 2010;124:9–21. doi: 10.1016/j.jad.2009.07.005. [PubMed] [Cross Ref]
  17. Pilkington K, Kirkwood G, Rampes H, Cummings M, Richardson J. Acupuncture for anxiety and anxiety disorders–a systematic literature review. Acupunct Med. 2007;25:1–10. doi: 10.1136/aim.25.1-2.1. [PubMed] [Cross Ref]
  18. Kim YD, Heo I, Shin BC, Crawford C, Kang HW, Lim JH. Acupuncture for posttraumatic stress disorder: a systematic review of randomized controlled trials and prospective clinical trials. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;2013:ID 615857. [PMC free article] [PubMed]
  1. Kenji Kawakita and Kaoru Okada: Acupuncture therapy mechanism of action  efficacy  and safety: a potential intervention for psychogenic disorders?. Biopsychosoc Med. 2014; 8: 4.  Published online 2014 Jan 20. doi:  1186/1751-0759-8-4 PMCID: PMC3996195